Last van muggen in een vijver? Niet als je zorgt voor leven! 10 tips

Ik ben druk bezig met de voorbereidingen voor een eendaagse watercursus voor gevorderden bij Permacultuurcentrum Haarlem en teken ik daarvoor veel. Deze wilde ik graag delen.

Hebben muggen je ervan weerhouden een vijver te nemen? Of overweeg je om, in verband met het westnijlvirus, je vijver weg te doen?

Dat hoeft niet.

Een doodse vijver is een walhalla voor muggen, het water is dan ook niet al te best.

Maar maak je je vijver aantrekkelijk voor divers leven, dan heb je al snel een heel leger dat muggenlarven voor je bestrijdt. Denk o.a. aan libellenlarven, waterkevers en schaatsenrijders.

Kikkers en salamanders zijn de grootse muggenlarveneters. Onderzoek eerder dit jaar (Clashing in Murky Waters: On Amphibian Mosquito Suppression – Boerlijst e.a.) liet zien dat salamanders bijv. tot wel 40 stuks per uur kunnen verorberen! En nog bijzonderder: vrouwtjesmuggen blijken water met deze roofdieren te vermijden. Dubbele preventie dus! En meer leven maakt je vijver des te aantrekkelijker voor deze rovers.

Dus hoe maak je zo’n levende vijver? En ook nog eens een die helder is en zonder pomp, die al die dieren kan verstoren? In het kort:

1) Zuurstofplanten
Ondergedompelde planten zijn natuurlijke waterzuiveraars! Mijn favorieten zijn bijvoorbeeld glanzend fonteinkruid, waterviolier en naaldwaterbies. Die laatste is heel geschikt in kleine vijvers en zelfs vijverschalen!

2) Moerasplanten
Deze zuiveren water! Gele lis is een van de beste, die zelfs in professionele waterzuivering gebruikt wordt. Kalmoes is ook een mooie, watermunt ruikt heerlijk en die naaldwaterbies van het vorige punt werkt ook op deze manier!

3) Drijfplanten
Deze verminderen verdamping en verhitting door ’s zomers een deel van het wateroppervlak af te schermen van de zon, ze vormen landingsplatforms voor dorstige insecten én ze werken als crèche. Vooral krabbenscheer is belangrijk, vanwege zijn wat scherper getande bladeren, o.a. verschillende libellen en juffers zetten er hun eitjes op af en verschillende larven kruipen erin weg als verdediging tegen grotere rovers. Krabbenscheer vermenigvuldigd zich wel snel, dus past vooral goed in een grotere vijver. Kikkerbeet past dan weer in iedere vijver en is echt een schatje, een inheemse mini-waterlelie!

4) Diepte
Maak de vijver het liefst minimaal 80 cm diep zodat dieren erin kunnen overwinteren.

5) Geleidelijk aflopende oevers en/of trappetjes
Geleidelijke oevers zijn het beste. Heb je minder ruimte of een (voorgevormde) vijverbak? Maak trappetjes in en uit het water, bijvoorbeeld stapelmuurtjes, zodat dieren makkelijk in en uit kunnen.

6) Dood hout
Vormt een voedselbron (met al wat erin leeft), geeft mogelijkheden voor in en uit het water voor dieren én zorgt voor beschutting!

7) Strandjes & ondiepe stenen
Voor badderende vogels, zonnebadende amfibieën en o.a. de gewone sachembij, die op dit soort plekken water komt halen voor specie voor haar nest.

8) Bloeiende oevers
Deze trekken insecten (voedsel voor de volwassen dieren, zoals libellen!) en bieden beschutting.

9) Schuilplekken op land
Veel amfibieën overwinteren op het land. Zorg voor dood hout, stenen en niet opgeruimde winterborders met hoopjes bladeren op de bodem.

10) Geen vissen
Ze decimeren al dat andere leven…