Voedselketen-spel [Gratis download!]

Speciaal voor alle ouders die hun kinderen nu proberen thuis les te geven/te vermaken, alle juffen en meesters die  hun kinderen wat natuur willen bijbrengen, en alle anderen die het leuk vinden heb ik een set kaarten gemaakt waarmee je spelenderwijs leert over de voedselketen.

Sommige van deze dieren vinden we leuk, sommige zien we vooral als plaagdieren. Toch spelen ze allemaal een rol in de voedselketen. Ontdek welke!

• Voor 2 (misschien 3?) spelers
• Duurt ongeveer 5 minuten (wij spelen het daarom meestal een paar keer achter elkaar)
• Het is handig als kinderen kunnen lezen maar het hoeft niet, zolang ze de cijfers maar (her)kennen

Ik maakte het spel voor en speel het momenteel met mijn 5-jarige zoon, die de beestjes leuk vindt (en het al best goed weet wat wat eet!) en zo tegelijkertijd de cijfers oefent. Ik kwam op dit idee omdat ik bezig ben een online basiscursus permacultuur op te zetten, nu de fysieke 2-jaarlijkse basiscursus permacultuur vanwege de lockdowns even op pauze staat (update 2021: de 6-daagse basiscursus vindt weer 2x per jaar plaats, in Haarlem, een in het voorjaar en een in het najaar, zie https://irisgardenecology.com/aankomende-cursussen/). Ik geloof in spelenderwijs en interactief leren en dacht na over hoe ik insecten, de voedselketen en onze rol kon overbrengen. Zo kwam ik toevallig op een idee een kaartspel te maken, dat wellicht niet direct in de online cursus kan, maar wel leuk is voor mijn zoontje. Sterker nog, voor misschien wel veel meer mensen! Om het te ontwikkelen heb ik het eerst meerdere keren met mijn man gespeeld, zodat we de juiste regels konden bedenken.

Hieronder kun je de 5 pagina’s met ieder 6 (dus in totaal 30) kaarten downloaden. Print ze op stevig papier en/of plak een mooi gekleurd vel op de achterkant, zodat je er niet doorheen kan kijken. Ik heb de planten een andere achterkant gegeven, zodat ze makkelijk te herkennen zijn!

De spelregels

Algemene regels:

• Iedere kaart heeft een cijfer bovenin staan: dit is de rol in deze voedselketen.
• De dieren eten alle dieren met een lager cijfer dan zijzelf. Een vos (9) kan bijvoorbeeld een bladluis (2) eten, maar ook een egel (8).
• De planten zijn een ‘1’. Alleen dieren met een ‘2’ kunnen planten eten. [Een vos eet ook wel eens bessen, maar ik heb het versimpeld.]
• Een dier kan niet een ander dier met hetzelfde cijfer eten.
• Degene die de meeste planten (stapels) gewonnen heeft, wint.

Voorbereiding:

1. Schud de kaarten.
2. (2 spelers) je begint met ieder 3 kaarten en een pot.
3. Planten kun je niet spelen; pak je die, dan moet die terug in de pot (vandaar de andere achterkant = handig).
4. Optioneel: schud na het verdelen de pot nog een keer, zodat planten goed verspreid zitten.

Speel het spel:

1e ronde:

1. Je legt een plant uit de pot in het midden neer (plaatje zichtbaar voor beiden).
2. Een speler begint: die legt een dier met een ‘2’ (planteneter) op de plant-kaart (plaatje zichtbaar voor beiden).*
3. Dan mag de andere speler: die legt een dier met een hoger cijfer er bovenop (plaatje zichtbaar voor beiden).
4. Daarna is de beurt weer aan de eerste speler, etc, etc.
5. Je legt net zo lang om de beurt kaarten op elkaar tot geen van jullie nog een dier heeft die de kaart van de ander overtreft, of tot een van de spelers het opgeeft (je kunt die vos bijvoorbeeld strategisch bewaren voor een volgende ronde.)
6. Degene die het hoogste dier heeft neergelegd, wint deze ronde en krijgt de stapel kaarten. Die kaarten kun je niet meer spelen; je legt ze naast je neer, want aan het einde van het spel tel je zo’n stapel (met één plant erin) als één punt.

De rondes erna:

1. Je mag nu allebei om de beurt kaarten van de stapel pakken, tot je weer een plant tegenkomt. De winnaar van de laatste ronde mag als eerste pakken, daarna de ander, etc. Zo vul je je hand aan.**
2. Wie een plant trekt, legt hem weer in het midden neer.
3. De verliezer van de vorige ronde legt als eerste. Dit moet een dier met een ‘2’ zijn.*
4. Dan mag je weer om en om een overtreffend dier neerleggen en zijn de stappen gelijk aan de eerste ronde.

* Als een plant getrokken is, maar je hebt geen plantenetend dier (2), dan mag automatisch de andere speler als eerste. Heb je nou geen van beide een plantenetend dier, dan leg je de plant-kaart onderop de pot en trek je allebei om de beurt nieuwe kaarten van de pot tot je weer een plant tegenkomt.

** Het kan zijn dat er te weinig kaarten zijn om beiden (evenveel) te pakken. Helaas, dat hoort bij het spelletje! Als je een lege hand hebt en de ander kan wel, dan heeft diegene die ronde gewonnen.

Download

Download de kaarten met deze link: Voedselketen spel Iris’ Garden Ecology

Ik hoop dat jullie het leuk en leerzaam vinden. Heel veel plezier ermee!

---

Hoe voorkom je natte voeten in de tuin? Wat kun je zelf doen om droogte te voorkomen? Welke planten zet je neer om eindelijk eens wilde bijen naar je insectenhotel te trekken? En hoe maak je het vlinders en plaagbestrijdende insecten naar de zin? Hoe maak je een stapelmuurtje?

Dat en nog veel meer vind je in mijn boek Tuinlogica! Leer hoe je met jouw tuin, hoe klein ook, een positief verschil maakt voor klimaat en biodiversiteit. Haal (nog) meer voldoening uit je tuin!

Tuinlogica: de natuur in je voordeel gebruiken met permacultuur

ISBN: 9789062245581

Uitgever: Vonk Uitgevers

Prijs: € 29,99

Bestel Tuinlogica o.a. via Groeneboekenshop, Bruna.nl of Bol.com!

“[Tuinlogica] is sowieso een boek voor de beginner, maar ook uitermate geschikt voor de meer ervaren tuinier die tegen diverse problemen is aan gestuiterd, daar last van heeft en een adequate oplossing zoekt. Want als iedereen dit boek koopt en doet wat er in staat, komt het wel goed met de biodiversiteit in onze tuinen. Van harte aanbevolen!”

– Norbert Mergen van de Tuinen van MergenMetz (lees zijn uitgebreide review hier