Iris' Garden Ecology

Blog. Want een betere wereld begint in de eigen tuin!

Stapelmuurtjes: makkelijk én nuttig

stapelmuurtje

Een stapelmuurtje bij buurttuin Cirkeltje Rond in Nieuwegein.

Even wat inspiratie tussendoor. Zo mooi en simpel kan het zijn! Een afscheiding, bankje, borderrand die óók nog eens nuttig is voor dieren!

Moet je goed kunnen metselen? Nee. Heb je nieuwe materialen nodig? Nope. Moet je het recht of secuur doen? Nee hoor, tenzij je dat graag wilt. Stapelmuurtjes vind ik één van de leukste elementen om mee te spelen. Dat komt doordat ze makkelijk te maken zijn (in een volgende blog meer over het hoe), op vele manieren eruit kunnen zien en toegepast kunnen worden, je er ook nog planten ín kan laten groeien en, niet onbelangrijk: je kunt er heel wat dieren een plezier mee doen! Denk aan egels, allerlei insecten (waaronder bijen), dieren die weer op die insecten afkomen en amfibieën zoals kikkers, padden en salamanders. Allemaal dieren die erin zouden kunnen nestelen of overwinteren. Zelfs slangen zouden in sommige een plekje kunnen vinden, maar de kans dat dat zomaar in de tuin gebeurt is klein.

Zeker het overwegen waard, dus. Je kunt er prachtige borderranden van maken, zoals we met een team-effort deden voor de buurttuin hierboven. Je kunt er verdiepingen in de tuin mee maken (onze zitkuil bijvoorbeeld), of bankjes, lage afscheidingen, kruidenspiralen… Of je eigen overgroeide mini-ruïne om in het zonnetje in te kunnen zitten alsof je in Italië bent, waarom ook niet? Ter inspiratie heb ik wat plaatjes (uit mijn eigen collectie en van internet) verzameld.

merchantandmakers

Schotland. Bron: Merchant & Makers.

Eerst eens een klassieker, want stapelmuurtjes worden al veel langer gebruikt. In Schotland bijvoorbeeld, zoals op de foto hierboven. Kijk eens hoe veel kieren, gaten en richels deze muur maakt waar dieren zich in zouden kunnen verstoppen. Als de zon erop staat wordt het er lekker warm en kunnen dieren zonnebaden. Er groeien ook veel planten in deze, iets wat ik altijd een mooie aanvulling vind.

stapelmuurtje klassiek appeltern

Een meer klassieke vorm van een stapelmuurtje in De Tuinen van Appeltern.

Dit is een meer klassieke vorm die ik tegenkwam in De Tuinen van Appeltern. Gemaakt ook met mooie natuurstenen, hoewel tweedehands stenen of eigen oud materiaal persoonlijk mijn voorkeur heeft omdat het duurzamer is. Ondanks dat dit een relatief rustig muurtje is, van allemaal dezelfde materialen, zitten er toch veel kieren in waar vooral insecten en misschien amfibieën zich zouden kunnen verschuilen. De locatie van de vijver erachter is een goede: door deze elementen te combineren kun je een waar paradijs maken voor amfibieën.

stapelmuurtje inclusieve tuin gb appeltern

Een net muurtje speciaal voor bijen in De Inclusieve Tuin van Groei&Bloei, De Tuinen van Appeltern.

Of een bank die tegelijkertijd dienst doet als muurtje, gemaakt van tegels en materialen die tweedehands prima te vinden zijn. Het hoeft dus geen ‘rommeltje’ te zijn, een stapelmuurtje, maar het hangt er vanaf welk effect je wilt bereiken en hoe precies je te werk gaat. Dit muurtje is vooral geschikt voor bijen en andere insecten en spinnen, maar je zou een egelhuisje kunnen integreren door een poortje in het muurtje te maken naar een nestkast erachter. Of enkele buizen of hoekelementen kunnen gebruiken om ook amfibieën een plaats te geven. Door geordend te werken en niet té veel verschillende materialen (of kleuren) en vormen te gebruiken kun je toch verschillende elementen met elkaar combineren tot een rustig en strak ogend stapelmuurtje.

stapelmuurtje bbc

Deze tuin werd geshowd tijdens de RHS Chelsea Flower Show in 2011 en heette: The New Wild Garden. Bron: BBC.

Zo kan het natuurlijk ook: gewoon meerdere (zelfgemaakte) insectenhotels integreren.

pch kruidenspiraal stapelmuurtje

De kruidenspiraal van PermacultuurCentrum Haarlem, vlak na aanleg.

Goed, misschien niet een super plaatje op dit moment, maar deze foto heb ik dan ook gemaakt vlák nadat de kruidenspiraal af was, aan het begin van deze winter. Enkele planten hebben we erin gezet, maar het gros moet (duidelijk) nog komen. Alle bruine stukjes zijn bladeren van de omringende bomen, trouwens. Deze kruidenspiraal is extreem groot, maar het idee is dat je meer kruiden kwijt in een relatief klein stukje door ze in zo’n bouwsel neer te zetten (meer info in mijn artikel voor de PermacultuurCentrum Haarlem-blog). Het mooie is: hij is gemaakt van afvalmaterialen uit de omgeving (bijvoorbeeld een stapel stenen in een verwilderd stukje achter de gebouwen er omheen en gedoneerd materiaal zoals bakstenen, vreemd gevormde en kapotte tegels, hout, stokjes) én hij is bijna volledig gemaakt door ‘noobs’, oftewel mensen die hier nog geen ervaring mee hadden. Een grote variatie aan technieken en materialen, waardoor hij er wat rommeliger uitziet. Aan de andere kant, door de bovenste laag (vrijwel) uit één soort steen te maken ziet het er toch weer mooi uit. Zo simpel kan het dus zijn.

motherearthliving

Kruiden in de muur. Bron: Mother Earth Living.

Persoonlijk ben ik van mening dat er áltijd meer groen in een willekeurige plek past. Waarom geen planten laten groeien ín de muur? Hier een plaatje van kruiden (daar heb je dus niet eens een spiraal voor nodig). Denk aan droogte- en zonminnende soorten zoals kerrieplant, rozemarijn, tijm en hysop bijvoorbeeld. In mijn eigen tuin heb ik inheemse soorten en een paar ‘vrijwilligers’ die ik lekker door de muren laat weven: tripmadam (zaait zich wel uit in droge gronden), muurleeuwenbek, muurbloempje, bosaardbei en ouderwetse campanula. Rotsplanten zijn ook een goede inspiratiebron, zoals steenbreek. Blauwkussen (Aubrieta) wordt ook veel gebruikt.

De creativiteit beperkt de mogelijkheden. Zo zag ik in Rome een kleine, oude ruïne met een enorme Wisteria eroverheen gegroeid: prachtig! Ik heb er toen een foto van gemaakt als idee voor tuinen, mocht ik het ooit nog eens nodig hebben. Helaas, ik ben hem kwijt! Maar ik zag mijzelf daar al helemaal zitten, op een bankje, in de beschutting van een warme muur die overgroeid was met allerlei planten. Zo zie je maar weer waar je leuke ideeën van kunt krijgen. En de foto is er misschien niet meer, maar het idee nog wel 😉

Advertenties

2 reacties op “Stapelmuurtjes: makkelijk én nuttig

  1. Marjon
    14 februari 2017

    Hoi Iris. Zo leuk, die stapelmuurtjes! Je schrijft dat er nog een blog vormt hoe ze te maken, zit die al in de pijplijn?

    • Iris Veltman
      14 februari 2017

      Hoi Marjon, dat is leuk om te horen! Het zit in de pijplijn ja, maar ik nog heb geen idee wanneer… Ik schrijf altijd over het onderwerp dat me op dat moment het meeste trekt 😉

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: