Iris' Garden Ecology

Blog. Want een betere wereld begint in de eigen tuin!

6 Algemene hommels herkennen [met gratis download keuzediagram & voedselplantenlijst]

Naar aanleiding van EIS’ systeem heb ik een keuzediagram gemaakt om de 6 meest voorkomende hommels in NL te herkennen – dat werkt voor mij een stuk beter dan een lijstje. Toen dacht ik, anderen vinden dat misschien ook handiger! Dus heb ik er een PDF van gemaakt die je in dit bericht gratis kunt downloaden. En om ze dan ook naar je tuin te trekken en te helpen, heb ik er gelijk een lijstje met hun belangrijkste voedselplanten bij gemaakt. Enjoy!

Ik heb ook nog een leuke tip! Wie meer wil leren over hommels – ze herkennen, wat je voor ze kunt doen, hoe ze leven, en voor andere insecten: EIS Kenniscentrum Insecten heeft nu een EIS Academie met hele leuke en heldere online cursussen die je gratis kunt doen. Op dit moment zijn er een beginnerscursus en gevorderdencursus hommels, een cursus over het vliegend hert en aanstaand ook over de Aziatische hornaar (geelpoothoornaar), maar het aanbod wordt nog uitgebreid. Dus zeker een kijkje waard!

Op basis van hun systeem van kijken naar ruggen en konten om de meest voorkomende hommels te herkennen, heb ik een keuzediagram gemaakt om dat makkelijker te maken. Net als EIS’ systeem voor beginners negeert dit eventuele zeldzame(re) soorten, maar het is een hele handige om als beginner hommels te leren herkennen.

De beste tijd om te beginnen met herkennen, is nu, in het voorjaar. Op dit moment zijn het vrouwtjes die rondvliegen – wat het herkennen een stuk makkelijker maakt. In de zomer komen daar mannetjes bij, en die maken het wat lastiger, zoals je op het keuzediagram kunt zien! Dus met oefenen vóór de zomer maak je het jezelf een stuk makkelijker 😉

De PDF download:

(De post gaat hieronder verder met de plantenlijst)

Om deze lekkere pluisbollen naar je tuin te trekken & te helpen, zijn natuurlijk bloemen nodig. Dit zijn hun belangrijkste voedselplanten, van voorjaar naar najaar, gebaseerd op Wildebijen.nl en Waarneming.nl:

(De tuin-, aard- en akkerhommel zijn weinig kieskeurig, maar ook dan heb je meer kans ze te trekken met tenminste enkle van hun favorieten.)

Voorjaar:

  • Wilgen
  • Hondsdraf
  • Witte klaver
  • Rode klaver
  • Witte dovenetel
  • Paarse dovenetel
  • Gevlekt longkruid
  • Look-zonder-look
  • Kleine veldkers
  • Paardenbloem
  • Fluitenkruid
  • Akelei
  • Beemdkroon (specifiek de wilde Knautia arvensis)
  • Sporkehout
  • Dagkoekoeksbloem
  • Overblijvende ossentong

Zomer:

  • Vogelwikke
  • Akkerdistel
  • Speerdistel
  • Kruldistel
  • Kale jonker
  • Witte klaver
  • Rode klaver
  • Paarse dovenetel
  • Gewone smeerwortel
  • Vingerhoedskruid
  • Slangenkruid
  • Braam
  • Paardenbloem
  • Knoopkruid
  • Gewone ossentong
  • Wilde marjolein
  • Ooievaarsbek-soorten
  • Beemdkroon (specifiek de wilde Knautia arvensis)
  • Echte gamander
  • Stinkende ballote
  • Gele lis
  • Gewone rolklaver
  • Dagkoekoeksbloem
  • Grote kaardenbol
  • Kamperfoelie
  • Grote kattenstaart
  • Framboos
  • Overblijvende ossentong

Najaar:

  • Witte klaver
  • Rode klaver
  • Koninginnekruid
  • Slangenkruid
  • Knoopkruid
  • Klimop
  • Gewone rolklaver
  • Overblijvende ossentong
  • Beemdkroon (specifiek de wilde Knautia arvensis)

9 reacties op “6 Algemene hommels herkennen [met gratis download keuzediagram & voedselplantenlijst]

  1. 1955marian
    14 april 2026
    1955marian's avatar

    Leuk Iris, dank je wel. Zo leer je steeds beter kijken wat er rondvliegt.

  2. Nienke
    3 juli 2026
    Nienke's avatar

    Hallo Iris, een vriendin wees me op je blog, wat een schatkamer aan informatie is dit, en zo leuk en leesbaar gebracht!

    De hommelkaart heeft me geleerd dat ik twee soorten (en individuen denk ik…) heb, de aardhommel en de akkerhommel. Wat leuk!

    Ik heb een klein tuintje achter op het zuidzuidwesten van 24 m2 en een iets grotere voor, waar ik nu eindelijk eens iets van wil maken. Alleen al het kijken naar wat er allemaal gebeurt, achter, bij het aangewaaide muskaatkaasjeskruid en de jakobskruiskruid is geweldig en heeft me al wat op Waarneming doen zetten. Die vliegjes op het jakobskruiskruid bleken tronkenbijen te zijn, gaaf.

    Ik wil me nu en volgend jaar vooral richten op mijn tuintje een fijne plek voor insecten te maken, en daarna misschien wat naar eetbare planten kijken.

    Je vijver en het gebruik van regenwater inspireert me enorm, maar dat is misschien niet haalbaar hier. Afkoppelen en een wadi mogelijk wel, de grond is vooral veraard veen en (bouw)zand en nogal droog.

    Je brengt me het hoofd op hol! 😀

    Dank je voor al die jaren bloggen!

    • Iris Veltman
      14 juli 2026
      Iris Veltman's avatar

      Hoi Nienke,

      Wat een superleuk berichtje, dank je wel! En graag gedaan 😉 Wat gaaf dat je al zoveel waarnemingen doet, zo zie je maar, ook kleine tuintjes zijn belangrijke toevluchtsoorden voor planten en dieren. Mocht je uiteindelijk met water bezig gaan, een wadi of meer specifiek een regentuintje klinken zo inderdaad alsof ze zouden passen. Op http://www.huisjeboompjebeter.nl/regenwaterberging/ kun je eventueel berekenen hoeveel water je zou kunnen opvangen van een (schuur)dak of een terras, en hoe groot je wadi of regentuin dan moet zijn (let op, ze draaien de definities die ik hanteer precies om).

      Heel veel plezier met je tuintje!

      • Nienke
        17 juli 2026
        Nienke's avatar

        Dank je voor je fijne reactie!
        Berekening volgens die site zou zelfs een regenwatervijver de helft van de tuin innemen, en dan nog niet eens met echt zware buien gerekend. Hier moet ik eerst veel meer over leren voor ik iets kan besluiten.
        Misshien wel grappig: ik heb meer interesse gekregen in mijn tuintje omdat ik een hekel begon te krijgen aan het weggooien van mijn groente-afval en daarom ben gaan composteren. Nu ben ik aan het kijken waar de eerste lading het meeste goed zou doen en wat voor planten ik er wil. Omgekeerde volgorde dus.
        Ik ben lekker eens door de duinen gelopen om te zien wat er groeit dat ik graag zou willen hebben. Slangekruid, ossetong, zeepkruid, zou allemaal mogelijk moeten zijn, en zo mooi!

        • Iris Veltman
          18 juli 2026
          Iris Veltman's avatar

          Dat is een hele goede reden, ik heb gezien wat met gft gebeurt in de industriële compost en probeer mensen er daardoor juist van te overtuigen het zelf te composteren. En rondkijken wat er in de omgeving groeit en wat je mooi vindt, dat heb ik ook gedaan om mijn tuin in te vullen. Dus ga zo door 😉

          • gleamingda5c437f6e
            20 juli 2026
            Nienke's avatar

            Ik ben toch blij dat het bestaat geloof ik, anders zou al het gft bij het restafval komen. Hier kan ik het niet eens scheiden.

            Is het in de industriële compostering alleen moeilijker een schoon product te krijgen (ik heb wel gezien wat er in gft bakken gaat, iig veel plastic) of is het proces zelf problematisch?

            • Iris Veltman
              20 juli 2026
              Iris Veltman's avatar

              Dat is wel waar ja. Mijn voorkeur voor thuis composteren gaat o.a. om dat je niet weet wat erin terecht komt. GFT in de industriële compostering wordt met allerlei andere stromen gemengd en is dus vaak niet ‘schoon’ – denk aan pesticiden, ziek materiaal (al mag dat officieel niet, mensen gooien het er wel in), maar ook hele rare stromen zoals met metaal (ik zag eens blikken knakworst erin verdwijnen – dat is vaak ook weer extra plastic/pfas omdat de binnenkant van blik bewerkt moet worden zodat het niet aan het eten afgeeft). De kwaliteit van die stromen wisselt enorm, shit in is shit out is wat een collega van mij altijd zei. En plastic is daarin inderdaad een groot probleem, vooral microplastics maar ook kleine stukken. Daarnaast wordt er vaak flink aan verdiend – je gooit letterlijk geld weg. Nog een reden is hoe veel het allemaal verreden wordt en daar wordt eigenlijk onnodig fossiele brandstof voor gebruikt en CO2 uitgestoten. Dan komt er achteraf vaak nog onkruidzaad van elders bij, terwijl het rijpt (als het al rijp is, als je het ophaalt). Nog een reden, maar dat is een theorie van mij, is dat het in een industriële compostering veel heter wordt dan in een composthoop in de tuin. Daardoor gaan weliswaar veel onkruiden en ziekten dood, maar het vraagt ook om andere soorten bacteriën en schimmels dan in je eigen bodem. Mijn theorie daarom is dat een tuinhoop veel meer ‘bodemeigen’ is qua micro-organismen dan een industriële hoop, waardoor je bodemleven veel meer boost als je eigen compost gebruikt. In een relatieve korte uitleg. Dus doe je portemonnee, het milieu en je tuin een plezier en composteer zelf als je kunt 😉

              Mocht je meer willen lezen over wat ik geleerd heb in de industriële compostering en de verschillen, ik schreef o.a. dit artikel erover: https://irisgardenecologyblog.com/2020/02/24/wat-ik-leerde-over-compost-maken-in-de-industriele-compostering/

              • gleamingda5c437f6e
                20 juli 2026
                Nienke's avatar

                Dank je wel Iris, voor deze uitleg! Ik had het stuk dat je linkt wel gelezen, maar blijkbaar niet veel van onthouden! 😀

                Nienke (WP geeft me ineens een hele rare ‘naam’!

Plaats een reactie

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.